Thứ Tư, Tháng Ba 3, 2021
Trang chủ Tin Tức Nguồn gốc và ý nghĩa cây nêu ngày Tết cổ truyền Việt...

Nguồn gốc và ý nghĩa cây nêu ngày Tết cổ truyền Việt Nam

Trong phong tục, tín ngưỡng của người Việt Nam, hình ảnh cây nêu được coi là biểu tượng thiêng liêng nhất trong ngày Tết Nguyên Đán; và việc dựng cây nêu trước nhà đã trở thành một nét đẹp trong phong tục ngày Tết đối với con người, dân tộc Việt. Cùng tìm hiểu một chút về nguồn gốc và ý nghĩa cây nêu ngày Tết nhé!

Sự  tích cây nêu 

Từ bao đời nay, hình ảnh cây nêu được xem là một biểu tượng thiêng liêng trong ngày Tết Nguyên Đán ở Việt Nam; bởi nó mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc đối với mỗi người dân Việt.

Ngày xưa Quỷ chiếm toàn bộ đất nước, còn Người chỉ làm thuê và nộp phần lớn lúa thu hoạch cho Quỷ. Quỷ ngày càng bóc lột Người quá tay và cuối cùng Quỷ tự cho mình hưởng quyền “ăn ngọn cho gốc”. Người chỉ được hưởng rạ, tuyệt đường sinh nhai nên cầu cứu Đức Phật giúp đỡ. Phật bảo Người đừng trồng lúa mà trồng khoai lang. Mùa thu hoạch ấy, Người được hưởng không biết bao nhiêu củ khoai; còn Quỷ chỉ hưởng lá và dây khoai, đúng theo phương thức “ăn ngọn cho gốc”.

Sang mùa khác, Quỷ lại chuyển qua phương thức “ăn gốc cho ngọn”. Phật bảo Người lại chuyển sang trồng lúa. Kết quả Quỷ lại hỏng ăn. Quỷ tức lộn ruột nên mùa sau chúng nó tuyên bố “ăn cả gốc lẫn ngọn”. Phật trao cho Người giống cây ngô để gieo khắp nơi. Quỷ lại không được gì, còn Người thì thu hoạch cơ man là trái ngô. Cuối cùng Quỷ nhất định bắt Người phải trả lại tất cả ruộng đất không cho làm rẽ nữa.

>>> Những điều bạn chưa biết về ngày tết cổ truyền 

Bắt nguồn từ những câu chuyện dân gian

Phật bàn với Người đứng đầu của Quỷ, xin miếng đất bằng bóng chiếc áo cà sa treo trên ngọn cây tre. Quỷ thấy không thiệt hại gì nên đồng ý. Khi đó Phật dùng phép thuật để bóng chiếc áo cà sa đó che phủ toàn bộ đất đai; khiến Quỷ mất đất phải chạy ra biển Đông.

Do mất đất sống nên Quỷ huy động quân vào cướp lại. Trận đánh này bên Quỷ bị thua; sau khi bị bên Người tấn công bằng máu chó, lá dứa, tỏi, vôi bột,… và Quỷ lại bị Phật đày ra biển Đông. Trước khi đi, Quỷ xin Phật thương tình cho phép một năm được vài ba ngày vào đất liền viếng thăm phần mộ của tổ tiên cha ông. Phật thương hại nên hứa cho.

Do đó, hàng năm, cứ vào dịp Tết Nguyên đán là những ngày Quỷ vào thăm đất liền; thì người ta theo tục cũ trồng cây nêu để Quỷ không bén mảng đến chỗ Người cư ngụ. Trên nêu có treo khánh đất, có tiếng động phát ra khi gió rung để nhắc nhở bọn Quỷ nghe mà tránh. Trên ngọn cây nêu còn buộc một bó lá dứa hoặc cành đa mỏ hái để cho Quỷ sợ. Ngoài ra, người ta còn vẽ hình cung tên hướng mũi nhọn về phía đông; và rắc vôi bột xuống đất trước cửa ra vào trong những ngày Tết để cấm cửa Quỷ.

Ý nghĩa cây nêu ngày Tết

Ý nghĩa cây nêu ngày Tết

Riêng đối với dân tộc thiểu số, cây nêu xuất hiện ở những vùng rẫy thuộc sở hữu cá nhân chưa khai hoang. Người chủ rẫy tìm bốn cây cao to, chặt đứt ngang thân; dựng ở bốn góc rẫy như bốn cái trụ và gọi đó là cây nêu.

Người Mường thì trồng cây nêu vào ngày 28 tháng Chạp âm lịch. Trong khi đó cây nêu của người H’mông vùng Tây Bắc Việt Nam được dựng trong lễ hội Gầu Tào (cầu phúc hoặc cầu mệnh) tổ chức từ ngày 3 đến ngày 5 tháng giêng âm lịch.

Cây nêu được cộng đồng người dân tộc Sán Dìu dựng trong lễ cầu mùa. Mùa thu, khi đã thu hoạch mùa màng xong, đồng bào Sán Dìu tổ chức lễ Đàn phàn (đại lễ cầu mùa màng); để tạ ơn trời đất và cầu mong sự bình yên cho người và gia súc.

Ngày đầu làm lễ dâng thóc giống mời các thần về, cầu hồn lúa; đồng thời cúng trị các loại ma ác gây bệnh tật cho con người, phá hoại mùa màng. Sang ngày thứ hai dựng cây nêu.

Nét đẹp truyền thống từ ý nghĩa cây nêu ngày Tết

Khởi nguyên ý nghĩa cây ngày Tết được dựng để trừ ma quỷ, thờ phụng thần linh và vong hồn tổ tiên; trừ những điều xấu xa của năm cũ. Nhưng theo thời gian cùng với sự phong phú của các đồ lễ treo trên ngọn cây; cây nêu là cầu nối giữa vũ trụ với đất trời.

Trong các lễ hội, cây nêu là tiêu điểm tập trung, cố kết tâm thức cộng đồng. Khi cây nêu được dựng lên, tất cả mọi hoạt động khác đều dừng lại; tạo nên thế cân bình tuyệt đối trong sự vận hành giữa năm cũ và năm mới. Con người yên tâm vui chơi, cả cộng đồng sinh hoạt vui vẻ, quên đi những ưu phiền của năm cũ.

Gần đây, phong tục trồng cây nêu ngày Tết đã dần ít phổ biến trong cộng đồng thời hiện đại; và được thay thế với tục chơi cành hoa đào, hoa mai ngày Tết. Cây nêu chỉ còn bắt gặp tại các chùa, đình, một số vùng quê. Tuy nhiên, những truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc về ý nghĩa cây nêu ngày Tết ắt hẳn không bao giờ bị mất đi. 

Têt cũng sắp đến rồi, chỉ còn hơn 2 tháng nữa thôi. Hãy cùng lên kế hoạch để đón tết cùng gia đình ngay nào. kinhdoanhbdschiase chúc ban có một mùa tết vui vẻ!

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Bài Viết Phổ Biến

Mẫu nhà đẹp 1 tầng – Thiết Kế Hiện Đại, Giá Quốc Dân 

Thiết kế mẫu nhà đẹp 1 tầng, diện tích lớn hay nhỏ đều không thành vấn đề! Những lưu ý nào khi xây nhà...

[Infographic]10 lời khuyên hữu ích cho giới bất động sản

Giới bất động sản không thể bỏ qua các chiêu thức quảng bá dưới đây. Một trong những cách marketing hiệu quả và phổ...

Làm giàu từ đầu tư lãi suất kép đơn giản nhất

Bước vào thế giới tài chính, bạn sẽ nghe thấy những cụm từ như lãi gộp, lãi kép,... Einstein từng nói “Lãi kép là...

Giá bất động sản tăng hay giảm trong năm 2021?

Dịch bệnh Covid-19 bùng phát trở lại sẽ tiếp tục gây khó khăn đến hoạt động sản xuất kinh doanh của cộng đồng doanh...